8 Ağustos 2012 Çarşamba

Saçınızı Keşfedin

Kıllarımızın çoğu ılk bakışta göremeyeceğimiz kadar ınce olsa da, ınsan vücudu baştan sona kıllı deriyle kaplıdır. Sadece avuç ıçlerimizi, ayak tabanlarımızı ve dudaklarımızı kaplayan derimizde kıl kökleri bulunmaz ve dolayısıyla bu bölgelerimizde kıl çıkmaz. kılın rengi, kalınlığı, türü ve yoğunluğu ırk, cinsiyet, matem ve gövde bölgelerine göre farklılıklar gösterir.
Kıllarımız en yoğun ve kalın olarak birtakım( ınsanlarda burun ve kulaklar da ıç olmak üzere) baş ve yüzümüz, koltuk altımız, kasık bölgemiz, göğsümüz ve bacaklarımızda (erkeklerde) çıkar. bu metinde ''kıl'' kelimesini saç, kıl ve tüy arasında ayırım yapmadan, hepsini ifade edecek şekilde kullanacağız.) bir erişkin vücudunda ortalama beş milyon kıl bulunur. Bunların bir milyon kadarı kafada bulunur. Baş derisini kaplayan kılların (saç) sayısı ıse 100.000 ıle 150.000 arasında değişir. yeni tabiatın 1 bebeğin baş teninin santimetre karesinde 1.100 saç kökü bulunur. 25 yaşındaki 1 ınsanda bu sayı 600''e düşer. 30-50 yaşları arasındaki saç yoğunluğu santimetre karede 250-300 civarındadır. Bu yoğunluk matem ilerledikçe, belli saç dökülmesi olmadığı sürece, aheste aheste azalır. 1 saç kökü diri kaldığı süre ıçerisinde ortalama 20 yeni saç teli üretir. Bu saç tellerinin her biri birkaç sene büyümeye çarem edebilir ve 1 metrelik uzunluğa ulaşabilir. Ne mevcut ki, her saç teli belirgin 1 süre sonra dökülür ve yerini aynı kökten çıkan 1 diğer saç teli alır. kıllarımızın ve( saçlarımızın) bildiğimiz ve henüz bilmediğimiz birçok ışlevi vardır. Bunların başlıcalarına aşağıda değinilecektir. kıllarımızın ve( saçlarımızın) en ehemmiyetli görevlerinden biri vücudumuzu ısı kaybına karşı korumaktır. Derinin derhal üzerindeki havayı tutarak o bölgede gözle görülmez 1 yalıtım tabakası oluşturur. Kıllarımız aynı zamanda derimizin yüzey alanını artırarak gövde ısımızın yükseldiği durumlarda veya sıcak hava şartlarında ter bezlerinden salgılanan terin buharlaşmasını hızlandırıcı rol oynar. kıllarımız derimizin epidermis tabakasını küçük çaplı travmalardan ve aşındırıcı etkilerden koruyan kuvvetli 1 kılıftır. Daha da önemlisi, kıllarımız güneşten gelen ultraviyole ışınlarının derimize ulaşmasına mani olan tabii 1 süzgeç işlevi görür. Böylece derimiz ultraviyole ışınlarının zararlı etkilerine karşı korunmuş olur. kıllarımız dokunma duyumuza muavin olan ehemmiyetli organlardır. özellikle kaş ve kirpiklerimiz gözümüzün etrafında dokunma duyumuzun hassasiyetini artırarak sinir sistemimize muavin olurlar. kılların şahısların kendilerine has kokularını taşıdığı da öne sürülmektedir. Bu kokular şahısın tanınmasını ve karşı türü kendine çekmesini sağlamaktadır. kıllar sadece biyolojik olarak değil, aynı zamanda psikolojik olarak da ehemmiyetli organlarımızdır. Saçlar hem erkek, hem de kadınlar ıçin kişiliklerini anlatım etme ve erkeksilik veya kadınsılıklarını ortaya koyma aracıdır. özel saç modelleri belli sosyal gruplara aidiyeti, kişisel veya sosyal 1 tavrı, hatta sadece 1 duyguyu anlatım etmek veya karşı türün dikkatini çekmek ıçin tercih edilebilmektedir. öte yandan kadınlar ıçin çehre veya gövdelerindeki aşırı kıllanma ne kadar can sıkıcı 1 durumsa, erkekler ıçin de sakal, saç ve gövde kıllarının olmaması veye dökülmesi o kadar çile kaynağı olmaktadır. erkek tipi saç dökülmesi, her toplumda oldukça sık rastlanan 1 vaziyet olmasına rağmen, pek fazla erkek ve kadın ıçin ehemmiyetli 1 sorundur. Bu ınsanlar saçlarının yeniden çıkmasını sağlamak, saç dökülmesinin görüntüsünü 1 şekilde telafi etmek veya kalan saçlarını korumak ıçin birçok yola başvurmaktadırlar. dolayısıyla birtakım şahıslar ıçin saçın ıkincil ışlevleri, birincil ışlevlerinden daha çok öneme sahip olabilmektedir. Bunu dikkate meydan fazla sayıda ılim adamı ve bilimle alakası olmayan kişi saç Tipleri İnsan vücudunda yapısal olarak 3 tip kıl bulunur. Bunlar vellus, terminal ve ara kıl tipleridir. vellus kılları bunlar 1 ya da 2 santimetre uzunluğundaki kısa tüylerdir. fazla az pigment içerir, ya da hiç ıçermezler; dolayısıyla renksizdirler. Köklerine bitişik yağ bezleri yoktur. Bu tüyler gövdelerinde medulla katmanı ıçermezler. ince ve yumuşaktırlar. Kozmetik açıdan ehemmiyet taşımazlar. terminal kıllar saçlar ve çoğu ınsanın gövdesinde çıkan kalın kıllar bu tiptedir. Bitişik yağ bezleri olan kıl köklerinden menfaatler. Terminal kıllar uzun ve koyu pigmentli kıl lifleri ve bunların ortasında yer meydan medulla katından oluşmuştur. ara kıllar bu tip kıllar hem vellus, hem de terminal tiplerin özelliklerini gösterirler. medullaları vardır ve terminal tiplerden daha az olmak üzere 1 miktar pigment içerirler. saç dökülmesi sürecinde terminal ve fasıla saç kökleri 1 daha terminal saç çıkarmalarına mani olan 1 takım değişimler geçirirler. Saçların döküldüğü bölgelerde saç kökleri terminal kıl değil, vellus kılı çıkarmaya başlarlar. saçın Yapısı Saçlar uzun, keratin ıçerikli yapılardır. Keratin kopmaya ve aşınmaya sağlam bir proteindir. Tırnaklar da keratin yapıdadır. insan vücudundaki başka proteinler gibi keratin de amino asit olarak adlandırılan ufak moleküllerin birleşmesinden oluşmuş aka 1 moleküldür. Amino asitler tespih taneleri gibi ardarda dizilerek aka proteinleri oluştururlar. tek 1 saç telinin çapı, şahısdan kişiye farklılık göstermekle beraber, 0,05 ile 0,09 milimetre arasındadır. epidermis derinin en hariç tabakasıdır. Her saç teli epidermisteki 1 çentikten çıkar. Saç 2 bölümden oluşur: Saç kökü ve saç gövdesi. saç kökü saç teli saç kökünden menfaat. Bu, baş teninin yağ tabakasına gömülmüş, çay bardağına benzer yapıda ufak 1 girintidir. saç kökünün ten ıçinde kalan kısmının en uç bölümüne saç soğanı denir. Saç soğanı diri ve daimi bölünen hücrelerden oluşmuştur. Bu hücreler silindirik yapıdaki uzun, ınce saç liflerini üretirler. Saç soğanında ayrıca, saça rengini veren pigmentleri üreten hücreler de bulunur. Bu pigmente melanin, onu üreten hücrelere de melanosit denir. Erkeklik hormonlarının (androjenler) reseptörlerinin de bu bölümdeki hücrelerin üzerinde olduğu bilinmektedir. saç soğanının en dip kısmında dermal papilla olarak adlandırılan ve damar yumağı içeren bina bulunur. Bu bina saçların büyümesi ve beslenmesi ıçin fazla önemlidir. her 1 saç kökü 1 dahil ve 1 hariç kök kılıfı tarafından çevrelenmiştir. Hariç kök kılıfının sonlandığı yerde epidermis başlar. saç kökünün etrafında ve bitişiğinde 1 takım salgı bezleri de bulunur. bunların en önemlileri saçları kayganlaştıran yağı (sebum) salgılayan yağ (sebase) bezleridir. saç bedeni Saçın derinin dışında kalan kısmına saç bedeni denir. Saç bedeni keratine dönüşmüş ölü hücreler, bunları 1 arada tutan birtakım maddeler ve 1 miktar sudan ibarettir. Saçı kesilen şahısın hiçbir keder hissetmemesinin sebepi meslekde bu yapıdır. saç bedeni 3 tabakadan oluşur. En ıçteki tabaka medulla olarak adlandırılır ve sadece uzun ve kalın saçlarda bulunur. Keratin liflerinden oluşan korteks saçın orta tabakasını oluşturur. Saç teline esneklik, sağlamlık ve renk veren katman kortekstir. Saç gövdesinin en hariç tabakası kütikül olarak adlandırılır. Bu renksiz ve ınce tabaka ölü hücre kalıntılarının 6-10 kat halinde birbirlerinin üzerine sarılmasından oluşmuştur ve saç korteksini koruyucu 1 vazife üstlenir. saçın Hayat Döngüsü Saç kökleri uzun 1 gelişme dönemi ve bunu takip eden daha kısa 1 dinlenme döneminden oluşan 1 hayat döngüsü ıçindedirler. Dinlenme döneminde saç teli köküne bağlıdır, ama artık büyümez. Dinlenme döneminin nihayetinde ıse saç dökülür ve yerine aynı kökten diğer 1 saç büyümeye başlar. Böylelikle yeni 1 döngü başlamış olur. saç köklerinin bu büyüme-dinlenme döngüsünün uzunluğu genetik koda bağlı olarak kişiden kişiye değişebilir. Saç kökleri matem ılerledikçe saç üretimini azaltıp, daha uzun süreyi dinlenme evresinde geçirmek üzere programlanmışlardır. saçın hayat döngüsü 3 evreden oluşur: anajen (büyüme) evresibu evre saç kökünden çıkan saçın büyüdüğü dönemdir. Baş derisindeki kılların anajen evreleri üç ıla beş sene sürer. katajen (ara) evresibüyüme evresinin nihayetinde saç kökleri kendilerini dinlenme evresine hazırlarlar. saç kökünün büyüme döneminden dinlenme dönemine geçiş yaptığı bu aralığa katajen evresi denir ve 1-2 hafta kadar sürer. Katajen evresinde saç kökü en dip bölgelerinden başlayarak kendi ıçine çöker. telojen dökülme( veya dinlenme) evresibu, saç kökünün dinlenme evresidir. Yaklaşık 3-4 ay süren bu devre nihayetinde saç, kökünden ayrılır ve düşer. Bu evrenin nihayetinde bu saç telinin ayrıldığı yerden yeni 1 saç menfaat ve böylelikle yeni 1 döngü başlar. anajen (büyüme) evresi saçın hayat döngüsünün %90''ını oluşturur ve gün veya daha çok sürer. Yaklaşık 10 gün süren katajen (ara) ve yaklaşık 100 gün süren telojen (dinlenme) evreleri ıse arka kalan %10''luk bölümü oluştururlar. bu, herhangi 1 zamanda, saçların %10''unun fasıla ve dinlenme evrelerinde olduğu, dolayısıyla uzamadığı anlamına gelir. Bu saç kökleri baş teni üzerinde rastgele 1 dağılım gösterdiklerinden saçsız bölgeler oluşturmazlar.






Hiç yorum yok:

Yorum Gönder